Column Josko Sostaric

Nov 04

NOT ANOTHER BRICK IN THE WALL

 

Categorie: Onderwijs in 2020

Door: Josko Sostaric | Vader van kind van 4

 

Lachend legde ze haar handen op de afgebrokkelde muur. Hier was het dus. Haar ogen gleden over de ruïne. Dit zal het lokaal zijn geweest waar ze haar eerste iPad kreeg. Acht inch voor de kleuters. In 2014, toen ze hier begon als vierjarige, was de Steve Jobsschool vooruitstrevend. Nu was ze inmiddels 24 en liep ze rond over wat eens het schoolplein moest zijn geweest. Links de moestuin van de school, rechts de grote loungehal met zitzakken.

 

De iPadschool, het klonk futuristischer dan het daadwerkelijk was. Ze leerden gewoon schrijven op papier, maar tegelijkertijd zei de juf er wel bij dat deze generatie later waarschijnlijk weinig gebruik zou maken van deze vaardigheid.

 

Toch was deze vorm van onderwijs wel een revolutie. Een technologische, maar misschien vooral een culturele revolutie. Samenwerken, dat was wat men hier leerde en in de praktijk bracht. Het was een cultuuromslag in de visie op de manier waarop je met elkaar omging. Iedere ochtend verzamelen in het lokaal. Een kort moment samen met je vaste coachgroep (lees: klas), waarna je dwars door de school toerde op zoek naar een plek waar je lessen kon volgen die op dat moment bij je pasten, die aansloten bij je individuele leerproces.

 

Dit kon betekenen dat je de ene keer les kreeg met kinderen die ouder waren dan jij, de andere keer waren ze juist jonger. Logisch, iemand kan uitblinken in rekenen, terwijl hij het  tekenen misschien nog niet helemaal onder de knie heeft. Waarom zou je als onderwijsgevende instantie niet flexibel inspelen op deze verschillen in talent? En waarom zouden leerlingen in strenge rijen achter elkaar moeten zitten? Wanneer je ze aan grote tafels zet, kunnen ze elkaar aankijken, automatisch rekening met elkaar houden en niet door elkaar heen praten. Het zijn kleine dingen, met een grote uitwerking: vertrouwen op en verantwoordelijkheid van het individu. Niets nieuws. Ex-priester en hippie-filosoof Ivan Illich schreef er in 1971 al een boek over: Deschooling Society.

 

Ze draaide zich met een ruk om. School: onderwijs als gebouw. Niet te geloven dat die woorden vroeger in één adem genoemd werden. Tegenwoordig kent iedereen het belang van bronnenonderzoek naar betrouwbare plaatsen om informatie in te winnen. Dat doe je zelf. Daar heb je toch geen gebouw voor nodig? Sterker nog, muren kunnen je in je zoektocht naar kennis alleen maar beperken. En vreemd ook dat er in die tijd niemand de meest voor de hand liggende vraag stelde: is het ethisch gezien wel juist om mensen (hoe jong ze ook zijn) te verplichten hun dagen te slijten op een plek en op een manier waar zij zelf niet voor gekozen hebben?

 

En de vraag die daar onvermijdelijk op aansluit: kan men een school ook zo vormgeven dat jongeren vrijwillig kiezen hun tijd op deze bijzondere plek door te brengen?